2025 онд Дэлхийн Оюуны Өмчийн Байгууллага (ДОӨБ) Гаагийн системийн 100 жилийн ойд зориулан “A Century of Design Registration 1925–2025” хэвлэлийг нийтэлж, өнгөрсөн нэг зууны хугацаанд олон улсын бүтээгдэхүүний загварын бүртгэлийн хөгжилд онцгой байр суурь эзэлсэн 100 загварыг онцлон танилцуулсан билээ. Монгол Улсаас Монголын Оюун Ухааны Академийн үүсгэн байгуулагч Х.Хатанбаатарын уламжлалт оньсон тоглоомоос сэдэвлэн бүтээсэн тоглоомын загвар энэхүү жагсаалтад багтсан нь Монголын соёлын өвийг олон улсын түвшинд сурталчлан таниулсан нэгэн жишээ болж байна.
Гаагийн систем нь бүтээгдэхүүний загварыг нэг мэдүүлгээр олон улс, бүс нутагт хамгаалах боломж олгодог ДОӨБ-ын олон улсын бүртгэлийн систем юм. Ингэснээр эрх эзэмшигчид бүтээгдэхүүнийхээ гадаад төрх, хэлбэр, хийц, гоо зүйн шийдлийг олон улсын хэмжээнд үр ашигтайгаар хамгаалах боломжтой.
Бүтээгдэхүүний загварын патентаар техникийн шийдлийг бус, харин түүний харагдах байдал, дизайн, хэрэглэгчид төрүүлэх нийтлэг дүр төрхийг хамгаалдгаараа онцлог юм. Энэхүү эрх нь хуулбарлах, дуурайлган ашиглахаас хамгаалахын зэрэгцээ бусдад төлбөртэйгээр ашиглуулах (лиценз олгох), арилжаалах замаар оюуны өмчийн үнэ цэнийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах боломжийг бүрдүүлдэг.
Өнөөгийн зах зээлд бүтээгдэхүүний загвар нь хэрэглэгчийн сонголт, брэндийн ялгарал, зах зээл дэх байр суурийг тодорхойлох чухал хүчин зүйл болсон. Иймээс бүтээгдэхүүний загварын патент нь бүтээлч хөрөнгийн үнэ цэнийг хамгаалах, өрсөлдөх чадварыг бэхжүүлэх стратегийн ач холбогдолтой юм.
Зуун жилийн түүхэнд үлдэх 100 загварын нэг таных байж болно. Үнэ цэнийг хамгаалах нь ТАНЫ ШИЙДВЭР
In 2025, the World Intellectual Property Organization (WIPO) published A Century of Design Registration 1925–2025 to commemorate the 100th anniversary of the Hague System. The publication highlights 100 designs that have played a significant role in the development of international industrial design protection over the past century.
Among the selected designs is a puzzle game inspired by Mongolia’s traditional interlocking puzzles, developed by Kh. Khatanbaatar, founder of the Mongolian Intellectual Academy. Its inclusion serves as a noteworthy example of how cultural heritage can be reinterpreted through contemporary design and presented to an international audience.
The Hague System is WIPO’s international registration system for industrial designs, enabling applicants to seek protection for their designs in multiple countries and regions through a single application. It provides an efficient mechanism for protecting the appearance, shape, configuration, and aesthetic features of products across jurisdictions.
Unlike patents for inventions, industrial design protection does not cover technical functionality. Rather, it protects the visual appearance and overall impression of a product. Such protection helps prevent unauthorized copying and imitation while also creating opportunities for commercialization through licensing, assignment, and other forms of intellectual property exploitation.
In today’s marketplace, product design plays a critical role in influencing consumer choice, strengthening brand differentiation, and enhancing market positioning. As a result, industrial design protection has become an important strategic tool for safeguarding creative assets and maintaining competitive advantage.
One of the next century’s defining designs could be yours, the decision to protect its value remains yours.
dooreed 